Di sản không phải là điều bất biến. Truyền thống và hiện đại không nằm ở hai phía đối cực. Đó là một dòng chảy xuyên suốt, được kết tinh từ đôi tay người nghệ nhân thuộc bao thế hệ, và không ngừng mở rộng qua những sáng tạo của lớp người đương thời.
Sulwhasoo, với tầm nhìn bắt rễ từ những giá trị vĩnh cửu đã mở ra một một không gian kết nối giữa di sản và những diễn giải của hiện tại. Triển lãm Sulwhasoo Crafted from Culture – “Thuận Dòng, Đơm Sắc” là cuộc hội ngộ giữa những nghệ nhân, truyền nhân và nghệ sĩ đương đại Việt để cùng tôn vinh và tái sinh vẻ đẹp thủ công của những làng nghề truyền thống có tuổi đời hàng thiên niên kỷ.
Từ nền tảng là nguồn nguyên liệu bản địa quý giá và tinh hoa Đông Y Hàn Quốc, Sulwhasoo luôn ấp ủ một tâm niệm: đánh thức vẻ đẹp bền vững bằng phương thức mới trên nền truyền thống.
Từ gốc rễ là sự trân quý dành cho những giá trị vĩnh cửu, thương hiệu không ngừng vươn đến một cái đích xa hơn: tôn vinh những thể nghiệm văn hoá dưới hình hài tươi mới, đưa ký ức và truyền thống vượt ra khỏi biên giới của địa lý, thời gian.
Tinh thần ấy được thể hiện qua định hướng toàn cầu Crafted From Culture – nơi Sulwhasoo dành sự quan tâm cho các thực hành kiến tạo văn hóa. Khi dừng chân tại Việt Nam, hành trình đã bén duyên cùng đời sống của các di sản thủ công bản địa.
Giữa nhịp chuyển động vội vã của cuộc sống ngày nay, nhiều làng nghề đang đối mặt với những đổi thay và cả những thách thức của thời đại. Triển lãm Sulwhasoo Crafted from Culture: “Thuận Dòng, Đơm Sắc” được hình thành như một không gian nối dài những giá trị truyền thống và các cách tiếp cận mới mẻ. Tiếp bước “Gốm Sắc Xuân Thì” vào năm 2025, Sulwhasoo đã nhân rộng phạm vi đối thoại qua các loại hình thủ công giàu bề dày lịch sử của Việt Nam, bao gồm: gối tựa truyền thống, hoa giấy Thanh Tiên, pháp lam, sơn mài, khảm xà cừ và thêu tay.
Muôn dạng thức, một lòng ưu ái. Mỗi nghệ sĩ, nghệ nhân và truyền nhân góp mặt trong “Thuận Dòng, Đơm Sắc” lại mang đến những câu chuyện riêng, những tâm niệm riêng về di sản thủ công. Có người dù còn rất trẻ đã nặng lòng với chất liệu truyền thống, cũng có người đã dốc lòng vì một nghệ thuật suốt cả cuộc đời. Có người con lớn lên trong cái nôi làng nghề để rồi tiếp bước, lại có tâm hồn vì những sự rung cảm sâu sắc mà rẽ hướng con đường mình đang đi. Dẫu đi trên những hành trình khác nhau, tầm nhìn của họ đều hướng về một phía: mang tinh thần thời đại vào những sáng tạo để di sản tiếp tục đơm hoa kết trái trong tương lai.
Gốm Bát Tràng
“Cái gì cũng rất cần sự căn bản và nguồn cội, rồi từ đó tiếp nối và tôn cao thêm từ thế hệ này đến thế hệ khác”. Tâm niệm của Cố Nghệ nhân Nhân dân Vũ Thắng – người sáng lập Bát Tràng Museum giờ đây đã là điểm tựa cho anh Vũ Khánh Tùng trên con đường nối dài một di sản.
Từ những kỹ nghệ được vun đắp qua ngàn năm của làng gốm cổ, hấp thụ tâm huyết, đổi mới và cả những trăn trở của người cha thuở sinh thời, Vũ Khánh Tùng trong vai trò GĐST của Bát Tràng Museum Atelier (BTMA) luôn tìm đường mở rộng những giới hạn thẩm mỹ và công năng của thứ di sản tạo nên từ lửa và đất. Thách thức tính linh hoạt của chất liệu, đưa những biểu tượng văn hóa thoát ly khỏi khuôn mẫu cố hữu, kết nối với các nghệ sĩ và nghề thủ công khác nhau – những sáng tạo của BTMA chẳng những kéo người ta ra khỏi hình dung thường thấy về gốm, mà xa hơn, còn mở ra khả thể bất tận của thủ công truyền thống trong đời sống và nghệ thuật đương đại.
Chính tinh thần ấy đã đưa lối BTMA gặp gỡ Sulwhasoo, một tâm hồn đồng điệu trong cách nhìn di sản. Năm 2025, qua cái bắt tay mang tên “Gốm Sắc Xuân Thì”, men gốm Việt bên tả ngạn sông Hồng đã nhào nặn nên dáng hình di sản gốm Joseon. Bình mặt trăng (moon jar) qua bàn tay của những nghệ nhân Bát Tràng vừa giữ trọn vẹn cái hồn tinh giản, giàu tính cân bằng của quốc bảo gốm Hàn, vừa mang trong mình dấu ấn riêng của chất liệu và kỹ nghệ bản địa.
Nối dài cuộc gặp gỡ đầy cảm hứng, BTMA tiếp tục đồng hành cùng SWS trên hành trình “Crafted from Culture” năm 2026. Tại triển lãm “Thuận Dòng, Đơm Sắc”, BTMA cùng Sulwhasoo sẽ giới thiệu tác phẩm “Đèn chùm Blooming Moon Jar”. Khai mở cho thông điệp của triển lãm về sự tiến hoá không ngừng của di sản, chiếc bình mặt trăng trong “Gốm Sắc Xuân Thì” được tái hình dung xa hơn nữa, từ đó mở ra cuộc đối thoại giữa văn hóa Hàn Quốc và gốm Việt Nam, giữa di sản thủ công và mỹ cảm đương đại.
Trung thành với hình khối tròn đầy của biểu tượng gốm Hàn, chiếc bình mặt trăng khoác lên mình làn men và đường nét của gốm hoa lam Việt Nam. Bộ họa tiết “Dệt Một Áng Hoa” được phát triển từ các mô-típ hoa lá trong gốm Việt cổ, lồng ghép hình ảnh hoa mai mơ của Sulwhasoo tạo thành một dòng trang trí liên tục quanh thân bình. Mỗi chiếc bình gốm không chỉ được chiêm ngưỡng như một vật thể bất động, mà trở thành một điểm sáng trong tổng thể lớn hơn, bước vào không gian kiến trúc đương đại tựa như một “suối nguồn” lan tỏa ánh sáng và xúc cảm.
CÁI GÌ CŨNG RẤT CẦN SỰ CĂN BẢN VÀ NGUỒN CỘI, RỒI TỪ ĐÓ TIẾP NỐI VÀ TÔN CAO THÊM TỪ THẾ HỆ NÀY ĐẾN THẾ HỆ KHÁC.
Thêu truyền thống
Founder Leap Art – chị Lê Thu Hương chia sẻ với Đẹp: “Tôi đến với thêu truyền thống bắt đầu từ một câu hỏi nhiều hơn là từ một tình yêu có sẵn. Đó là một kỹ nghệ đòi hỏi rất nhiều thời gian, sự kiên nhẫn và tay nghề. Thế nhưng càng quan sát, tôi càng nhận ra một nghịch lý: những giá trị tinh xảo ấy lại chưa có nhiều cơ hội hiện diện trong đời sống đương đại.”
Rồi từ trăn trở ấy, Leap Art đã đưa những đường thêu của người nghệ nhân vào thời trang, nội thất qua một ngôn ngữ thiết kế đầy mới mẻ, để con người ta có thể sống cùng vẻ đẹp ấy mỗi ngày. Thêu với Leap Art không đơn thuần là một kỹ thuật trang trí bề mặt để món đồ trông đẹp đẽ hơn, mà chính là “phần lõi” định hình nên linh hồn của sản phẩm. Giờ đây, chính những sản phẩm ấy đang đánh thức một “tình yêu không có sẵn” dành cho những đường thêu trong lòng rất nhiều khách hàng của Leap Art.
Tại triển lãm “Thuận Dòng, Đơm Sắc”, Leap Art cùng Sulwhasoo nối dài tầm nhìn đưa di sản vào đời sống hiện đại qua tác phẩm “Đèn Thêu Blooming Hoa Mai Mơ”. Chiếc đèn bàn mang cảm hứng điêu khắc là sự kết nối giữa dáng hình biểu tượng của First Care Activating Serum và nghệ thuật thêu Thường Tín hơn 500 năm tuổi. Hoạ tiết trên phần chao đèn thuộc bộ sưu tập “Dệt Một Áng Hoa”. Các nghệ nhân đã chuyển hoá ngôn ngữ gốm hoa lam sang những đường kim mũi chỉ trên nền vải nhung qua hàng trăm giờ thêu tay cần mẫn. Mỗi chi tiết đều được thử nghiệm nhiều lần để đảm bảo khi ánh sáng xuyên qua lớp vải, họa tiết vẫn giữ được độ sắc nét và chiều sâu mong đợi.
Chị Lê Thu Hương nói rằng, tác phẩm giống như một cuộc gặp gỡ của ánh sáng và ký ức, của hai nền văn hóa Á Đông Việt – Hàn, và đặc biệt là của hai thương hiệu có sự đồng điệu trong cách nhìn về di sản. Đó chính là minh chứng rằng di sản có thể vượt qua mọi biên giới để tạo nên những cuộc đối thoại mới mẻ và giàu cảm hứng.
DI SẢN CÓ THỂ VƯỢT QUA MỌI BIÊN GIỚI ĐỂ TẠO NÊN NHỮNG CUỘC ĐỐI THOẠI MỚI MẺ VÀ GIÀU CẢM HỨNG.
Hoa giấy Thanh Tiên
Được dung dưỡng bởi dòng chảy văn hóa Huế và định hình tư duy từ nghệ thuật cắm hoa phương Tây, nghệ sĩ cắm hoa Yến Nhi đến với hoa giấy Thanh Tiên như một sự tiếp nối tự nhiên trong hành trình sáng tạo. Dưới lăng kính của cô, những đóa hoa giấy không còn nép mình trong quá khứ, trong không gian của tín ngưỡng lễ nghi, mà đã mang vẻ đẹp của văn hóa, ký ức bước vào những địa hạt nghệ thuật đương đại.
TIẾNG NÓI NGUYÊN BẢN CỦA TRUYỀN THỐNG ĐƯỢC GIỮ VỮNG KHI NGHỆ SĨ ĐỦ KHIÊM NHƯỜNG ĐỂ CÙNG ĐỐI THOẠI.
“Mùa hoa còn nở” là tác phẩm sắp đặt của Yến Nhi mang đến triển lãm. Trong quá trình sáng tạo, cô làm việc trực tiếp với anh Thân Minh Nhật – nghệ nhân hoa giấy Thanh Tiên đã gắn bó với nghề từ năm 2010. Anh Nhật là con trai và người kế thừa trực tiếp tay nghề của Cố Nghệ nhân Ưu tú Thân Văn Huy, người có vai trò quan trọng trong việc phục dựng và giới thiệu hoa giấy Thanh Tiên tới công chúng trong nước và quốc tế.
Bắt đầu từ ý niệm về sự tiếp nối, Yến Nhi đã phát triển các hình thái hoa mai và hoa mẫu đơn với ngôn ngữ tạo hình mới, dựa trên nền tảng kỹ thuật được lưu truyền trong làng nghề. Trước một di sản hơn 400 năm tuổi, điều khơi gợi cảm hứng lớn nhất ở Yến Nhi là cảm thức về thời gian mà những bông hoa đó mang theo. “Tôi muốn tạo nên một tác phẩm mang cảm giác chuyển động, như một dòng chảy đang mang theo những ký ức của quá khứ đi vào hiện tại. Với tôi, đó cũng là cách truyền thống tiếp tục sống và tìm thấy ý nghĩa mới trong đời sống đương đại.” – Yến Nhi chia sẻ.
Pháp lam
Giữa dòng chảy hiện đại, nghệ thuật pháp lam đang dần được đánh thức bởi tâm huyết của những người trẻ khao khát nối dài sợi dây di sản văn hóa Việt. Tại “Thuận Dòng, Đơm Sắc”, hai cách tiếp cận của nghệ sĩ Lập Phương và Trương Thanh Tùng đặt pháp lam vào một cuộc đối thoại giữa kỹ thuật truyền thống và tư duy tạo hình hiện đại, từ đó mở ra những miền biểu đạt mới cho một chất liệu từng gắn liền với không gian cung đình Huế.
Liên tục thử nghiệm với hình khối, tính cân bằng và vật liệu, các sáng tác của nghệ sĩ điêu khắc đương đại Lập Phương thường sử dụng thép và thủy tinh để khám phá các chủ đề về tự do, căn tính và những trạng thái đối lập trong đời sống. Trong tác phẩm “Nam Giao” được trưng bày tại triển lãm, hình tượng ngựa chầu trong nghi lễ cung đình Huế được giản lược thành những mảng khối lớn, chắc và gọn. Trên nền men lam sẫm, các họa tiết hoa lá cát tường trải dài khắp thân ngựa, mang lại sự mềm mại và cân bằng cho tổng thể. Được thực hiện bằng kỹ thuật pháp lam trên kim loại, người nghệ sĩ vẽ trực tiếp khi lớp men nung còn ấm để tạo nên những sắc độ màu mạnh và giàu biến chuyển. Do đặc tính của men ở nhiệt độ cao, mỗi lần nung đều tạo ra những khác biệt về màu sắc và bề mặt, khiến mỗi tác phẩm đều là độc bản.
Lấy cảm hứng từ các tạo tác pháp lam tại điện Kiến Trung và bức tranh “Hoa hạnh nhân” của Vincent van Gogh, Trương Thanh Tùng diễn giải lại các mô-típ hoa lá và mây cổ truyền trên bề mặt của một vật dụng đương đại. Bên cạnh kỹ thuật truyền thống, anh cũng sử dụng phương pháp men mài do chính mình phát triển: nhiều lớp men và bạc được phủ chồng trên nền đồng, nung riêng biệt, sau đó mài phẳng để làm lộ ra các lớp màu và ánh kim ẩn bên dưới. Quá trình này tạo nên những hiệu ứng màu sắc khó lặp lại, đồng thời cho thấy khả năng mở rộng của pháp lam – từ kiến trúc và đồ dùng truyền thống sang những hình thức vật thể mới trong đời sống đương đại.
KHI NGHỆ THUẬT PHÁP LAM ĐƯỢC TIẾP CẬN BẰNG SỰ TỬ TẾ VÀ LÒNG KIÊN TRÌ, NÓ SẼ KHÔNG MẤT ĐI TÍNH NGUYÊN BẢN, MÀ NGƯỢC LẠI, SẼ CÓ THÊM HƠI THỞ CỦA THỜI ĐẠI, SẴN SÀNG ĐỂ LAN TỎA KHÔNG CHỈ TRONG NƯỚC MÀ CÒN VƯƠN RA THẾ GIỚI.
Khảm trai
Suốt 25 năm xây dựng thương hiệu thời trang XUANLE, NTK Xuân Lê luôn đặt niềm tin và đưa những suy tư vào các chất liệu văn hóa truyền thống. Giờ đây, sự kiên tâm ấy đã được gửi gắm sang con trai của chị – anh Lê Gia Trí, người vừa đảm nhận vị trí GĐST của XUANLE ở tuổi 19. Dẫu còn rất trẻ, Gia Trí đã tiếp cận di sản với một độ am tường, chiều sâu trải nghiệm và niềm tâm huyết hiếm có. Và càng bất ngờ hơn, khi nghe Gia Trí nói rằng, điều khiến anh lạc quan vào tương lai của di sản chính là sức mạnh sáng tạo của thế hệ ngày nay.
Có thể thấy sức mạnh sáng tạo ấy nở rộ trong hai tác phẩm mà XUANLE mang đến “Thuận Dòng, Đơm Sắc”. Lấy cảm hứng từ dáng hình hoa huệ tây gắn liền với ký ức Hà Nội, “Toả Sinh” và “Ngưỡng” đã đưa xà cừ từ bề mặt gỗ cổ truyền bước ra không gian và thời trang. Với sự giúp đỡ từ gia đình nghệ nhân Lê Văn Thùy ở làng nghề Thụy Ứng, Gia Trí đã nghiên cứu và ứng dụng vào tác phẩm những khả năng tạo hình mới trên nền kỹ thuật khảm xà cừ. Thay vì dát mỏng trên lớp nền cố định như truyền thống, từng cánh hoa được chạm khắc từ vỏ trai ngọc nguyên khối để lưu giữ trọn vẹn độ cong tự nhiên, khả năng xuyên sáng hay chiều sâu ánh ngọc.
Nhìn cách Lê Gia Trí đối thoại cùng khảm trai trong triển lãm lần này, có thể đặt niềm tin rằng tương lai của di sản sẽ không chỉ dừng ở việc lặp lại những gì đã tồn tại. Như Gia Trí vẫn tâm niệm: “Tôi hình dung di sản như một mạch nguồn không ngừng chảy trôi, nơi mỗi thế hệ khi tiếp nhận dòng chảy ấy đều góp phần mở thêm những nhánh sông mới, nối gót những người đi trước từng tạo nên những dòng chảy đầu tiên. Bởi đó cũng là lúc di sản đang vươn ra biển lớn.”
ĐIỀU KHIẾN TÔI LẠC QUAN VÀO TƯƠNG LAI CỦA DI SẢN LÀ SỨC MẠNH SÁNG TẠO CỦA THẾ HỆ NGÀY NAY.
Sơn mài
Chạm ngõ sơn mài như một cái duyên thời trẻ, đến nay nghệ nhân Trần Quang đã gắn bó với nghệ thuật này được ngót nghét 60 năm. Với anh, phép màu từ đôi tay, từ sơn mài trao tặng chính là cách anh thong dong tương tác với cái đẹp và tự tình cùng sự quyến rũ vô bờ bến của nhân gian.
Vang danh trên thị trường châu Âu, châu Mỹ từ rất sớm, Trần Quang cũng là đôi tay làm nên các tác phẩm nội thất sơn mài trong nhiều các khách sạn năm sao trên khắp Việt Nam. Vậy mà “cây đại thụ” của làng sơn mài lại sống rất ẩn mình, kín tiếng. Triển lãm “Thuận Dòng, Đơm Sắc” là một trong số ít những lần anh mở lòng để chia sẻ rộng rãi các tác phẩm của mình. Lý do là bởi, anh quý cách cộng đồng sáng tạo trẻ đang cùng nhau nâng đỡ nghệ thuật thủ công và quý cái tâm của Sulwhasoo đối với văn hóa truyền thống. Trần Quang cho rằng, có những nỗ lực như vậy, sơn mài trong tương lai ắt vẫn sẽ còn tiếp diễn.
“Đó sẽ là những tác phẩm mang lại sự nồng ấm và tiện dụng cho ngôi nhà, là câu chuyện về trang trí và kiến trúc” – Trần Quang hé lộ về điều bất ngờ mà anh sẽ mang đến triển lãm. Những hiện vật ấy phản ánh kỹ thuật mài và xử lý bề mặt được tích lũy qua sáu thập kỷ làm nghề, đồng thời cho thấy khả năng hiện diện của sơn mài trong không gian sống đương đại.
TÔI CHUNG THỦY VỚI CÁI CÁCH LÀM THỦ CÔNG NGHỆ THUẬT CỦA MÌNH, CHỈ MUỐN QUA MỖI NĂM THÁNG, NÉT LÀM LẠI NGÀY CÀNG TINH HƠN, ẤM CÚNG HƠN ĐỂ MAI NÀY CÒN CÓ CÁI MÀ TRUYỀN LẠI CHO THẾ HỆ SAU.
Gối tựa truyền thống
Tựa như người lữ hành rong ruổi qua các miền sáng tạo, NTK Diệu Anh chưa bao giờ dừng lại trên con đường tìm kiếm những bến bờ duy mỹ. Để rồi hôm nay, hành trình ấy dừng chân tại triển lãm “Thuận Dòng, Đơm Sắc” cùng tác phẩm “Tựa Mây”, lấy cảm hứng từ chiếc gối tựa cung đình Huế.
Thay vì tái hiện nguyên mẫu, Diệu Anh đã đưa chiếc gối ra khỏi không gian xưa, tách rời nó khỏi công năng vốn có, để rồi mở ra khả thể ứng dụng mới của di sản này trong đời sống hiện đại. Ở đó, nhịp điệu thị giác từ các đường zigzag của các lá gối gợi mở hình ảnh như những lớp bình phong hay kiến trúc phân tầng. Kỹ thuật draping được chuyển dịch từ thời trang sang nội thất, tạo nên những lớp vải bắt sáng, mềm mại chuyển động quanh kết cấu chịu lực bên trong. Hoàn thiện cuộc gặp gỡ giữa di sản cung đình và ngôn ngữ thiết kế đương đại là khối mây cổ từ mica trong suốt, điểm thêm họa tiết hoa mai mơ khắc laser.
Theo Diệu Anh, mọi hành trình tiếp nối di sản đều bắt đầu từ niềm tin và sự tôn trọng dành cho những giá trị đã có. Càng đào sâu vào phần hồn cốt bên trong, người ta càng hiểu vì sao một vật phẩm được các thế hệ trước gìn giữ và nâng niu. Niềm tin nối tiếp niềm tin, đó là cách mà di sản còn sống mãi
NIỀM TIN NỐI TIẾP NIỀM TIN, ĐÓ LÀ CÁCH MÀ DI SẢN CÒN SỐNG MÃI.
Bài Ngọc Anh Thiết kế Khôi Nguyên
BẢN QUYỀN NỘI DUNG THUỘC TẠP CHÍ ĐẸP