Vật liệu dùng trong chế tạo đồng hồ thường được chia thành bốn loại chính: kim loại (thép hoặc vàng), polymer, gốm và vật liệu tổng hợp. Trong đó, gốm là vật liệu được các thương hiệu đồng hồ cao cấp ưa chuộng bởi ba phẩm chất tuyệt vời: bền, nhẹ và khả năng chống trầy xước cao. Khác với những món đồ trang trí thủ công mỹ nghệ trong nhà, gốm trong chế tạo đồng hồ cao cấp được gọi là vật liệu kỹ thuật. Loại gốm kỹ thuật này liên tục được cải tiến kể từ lần đầu xuất hiện vào những năm 1940. Nó là kết quả của quá trình kết hợp giữa luyện kim và hóa học, được thực hiện bằng cách sử dụng nhiệt và áp suất lên bột gốm nhưng không làm chúng tan chảy đến mức trở thành chất lỏng. Bằng cách này, các nguyên tử của vật liệu khuếch tán qua biên hạt và liên kết với nhau tạo thành một khối rắn chắc.
Chất liệu gốm kỹ thuật trên những mẫu đồng hồ cao cấp phải vượt qua quá trình kiểm tra chất lượng khắc nghiệt nhất trước khi được trao đến tay khách hàng: hàng triệu hạt được mài mòn để tạo ra bề mặt nhẵn bóng, hàng nghìn va đập mạnh nhằm kiểm tra độ bền, nhiều giờ tiếp xúc trực tiếp với tia UV để thử nghiệm độ bền màu. Đặc biệt, chất liệu này có thể giải quyết điểm yếu dễ bị hao mòn của vành bezel trên đồng hồ. J12 của CHANEL, Big Bang của Hublot và Top Gun của IWC Schaffhausen là những đại diện nổi bật nhất trong thế giới đồng hồ sử dụng chất liệu gốm kỹ thuật.
CHANEL lần đầu lấn sân sang mảng đồng hồ vào năm 1987 bằng việc ra mắt đồng hồ Première có vỏ hình bát giác, được sáng tạo bởi Jacques Hélleu – người vào thời điểm đó đã là giám đốc nghệ thuật của nhà mốt trong gần ba thập kỷ. Nhưng chiếc J12 làm hoàn toàn bằng gốm do Hélleu thiết kế, ra mắt vào năm 2000 mới thực sự giúp CHANEL giành lấy vị trí vững chắc trong ngành đồng hồ cao cấp. Arnaud Chastaingt, Giám đốc Xưởng Sáng tạo Đồng hồ của CHANEL vào năm 2013, đã gọi J12 là “cuộc cách mạng đầu tiên của thế giới đồng hồ trong thế kỷ 21”.
Với vỏ và dây đeo bằng gốm đen hoặc trắng đơn sắc, kết hợp với kiểu dáng bóng bẩy, mang đến sự thay đổi mới mẻ và táo bạo so với các vật liệu làm đồng hồ truyền thống, chiếc đồng hồ này nhanh chóng trở thành một biểu tượng văn hóa. Trong những năm qua, J12 đã phát triển với các mẫu đồng hồ có bộ máy tự động, GMT (loại đồng hồ hiển thị cả khung giờ 12 và 24) và tourbillon.
Gốm kỹ thuật dùng trong chế tạo đồng hồ thường chỉ có màu đen và trắng. Hublot đã thay đổi cách tiếp cận chất liệu này bằng cách khám phá các sắc thái khác của nó. Dòng đồng hồ Big Bang trứ danh đã được thương hiệu ra mắt nhiều biến thể màu sắc gồm xanh lam, xám, xanh lục. Năm 2019, thương hiệu trình làng đồng hồ gốm màu đỏ rực rỡ đầu tiên trên thế giới. Năm 2021 là chiếc đồng hồ bằng gốm màu vàng tuyệt đẹp. Tháng 4/2024, Hublot tiếp tục làm xiêu lòng giới sành điệu với mẫu đồng hồ Big Bang màu cam rất mực trẻ trung, chỉ ra mắt giới hạn 250 chiếc.
“Gốm là một phần trong lịch sử của Hublot. Trang sử đó vẫn liên tục được viết tiếp. Từ vành gốm đầu tiên được chế tạo vào năm 2005 đến vỏ gốm 100% hiện tại, Hublot đã làm chủ thế giới gốm màu sắc”, giám đốc điều hành Ricardo Guadalupe chia sẻ.
Gốm màu cũng là thế mạnh trong chế tạo đồng hồ cao cấp của IWC Schaffhausen. Lấy cảm hứng từ bộ đồng phục của không quân và hải quân, IWC Schaffhausen đã hợp tác cùng Viện Sắc màu Pantone tạo ra bảng màu tuyệt đẹp, gồm: Oceana, Mojave desert, Jet black, Lake tahoe và Ceratanium cho bộ sưu tập “Colors of Top Gun”. Để tạo ra gốm màu cần trộn zirconium oxit với các oxit kim loại khác. Vì màu sắc thay đổi trong quá trình thiêu kết nên cần vô số lần thử nghiệm để xác định tỉ lệ pha trộn phù hợp của các nguyên liệu thô.
Nghệ thuật làm đồ gốm majolica được người Ả Rập mang đến Sicily (Ý) vào thế kỷ thứ IX và trở thành một phần thiết yếu trong nền văn hóa cũng như nghề thủ công của hòn đảo này. Majolica có thể được tìm thấy khắp nơi trên đất nước hình chiếc ủng, từ cung điện lớn đến những ngôi làng nhỏ ven Địa Trung Hải. Chúng được yêu thích bởi màu sắc tươi sáng và chi tiết trang trí công phu: mô-típ hoa lá cách điệu, hoa văn Ả Rập hoặc hình ảnh mô phỏng cuộc sống hàng ngày.
Đặc điểm của đồ gốm majolica là bề mặt nhẵn, lớp men bóng và được trang trí bởi các hoa văn vẽ tay điệu nghệ với nhiều màu sắc khác nhau, bao gồm xanh lam, vàng, xanh lá cây và nâu. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các hoa văn này được ứng dụng trong nhiều hình thức nghệ thuật và thiết kế, bao gồm đồ thủ công mỹ nghệ, gạch lát và đồ trang trí. Ngày nay, họa tiết majolica đã trở thành biểu tượng của thẩm mỹ Ý và thường được sử dụng trong kiến trúc để gợi lên cảm giác sang trọng, tinh tế. Caltagirone, một thành phố ở Sicily có lịch sử lâu đời về đồ gốm, nổi tiếng với nghề làm majolica. Caltagirone nổi tiếng với những cầu thang majolica được trang trí bằng họa tiết và màu sắc đẹp mắt.
Đồ gốm majolica là một kho báu vô giá, để lại dấu ấn vĩnh cửu trong trái tim người Ý qua nhiều thế hệ. Mỗi tác phẩm là một minh chứng cho sự khéo léo và niềm đam mê mà các nghệ nhân Sicily dành cho loại hình nghệ thuật này.
Trong những năm qua, Dolce & Gabbana đã mang di sản majolica vào thời trang, sản phẩm làm đẹp và nội thất nhằm lan tỏa phong cách sống “la dolce vita” đầy lạc quan. Việc sử dụng hoa văn majolica trong các thiết kế cũng chứng minh cho niềm tự hào của Dolce & Gabbana đối với nghề thủ công và lịch sử văn hóa phong phú ở Ý.
Tình yêu của Dolce & Gabbana dành cho majolica được thể hiện qua bộ sưu tập mang tên “Maiolica”. Mùa Thu Đông 2023, Dolce & Gabbana đã vẽ nên bức tranh vùng duyên hải thơ mộng với hoa văn majolica màu hồng fuchsia và màu xanh lam rất mực nữ tính. Như Stefano Gabbana và Domenico Dolce mô tả, đây là bộ đôi màu sắc quyến rũ, thì thầm với giới sành điệu về câu chuyện kỹ nghệ thủ công mang dấu ấn Ý, làm nổi bật tính nữ nhẹ nhàng và lãng mạn.
Với tông màu vàng rực rỡ, họa tiết majolica tiếp tục tạo điểm nhấn táo bạo cho mùa Thu Đông 2024. Phối màu tươi tắn này biến họa tiết có tuổi đời hàng thế kỷ thành kiểu thiết kế hiện đại. Trong khi đó, các thiết kế majolica dành cho nam giới mùa này nổi bật với màu xanh lá cây đơn sắc, mang đến vẻ ngoài trẻ trung và lịch lãm. Các khối hình học góc cạnh tương phản với hoa văn uốn lượn mềm mại, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo giữa truyền thống và hiện đại.
Với chung một mục tiêu bảo tồn và tôn vinh di sản nước Ý thông qua sáng tạo, mỗi sản phẩm gốm majolica và thời trang Dolce & Gabbana đều là minh chứng cho sự tận tụy của những người thợ lành nghề, nỗ lực truyền tải vẻ đẹp và văn hóa truyền thống đến thế giới.
Các thiết kế của Jonathan Anderson cho thấy anh luôn đặt kỹ nghệ thủ công vào vị trí trung tâm và nâng nó thành những kiệt tác nghệ thuật có thể mặc lên người. Giữa đan lát, dệt vải và chế tác da, nghề làm gốm được Anderson yêu thích hơn cả.
Ông nội của Jonathan Anderson là nhà sưu tầm đồ gốm chính hiệu và tình yêu dành cho gốm đã được truyền cho cháu trai. “Tôi nhớ rất rõ khoảnh khắc khi ông đưa cho tôi một chiếc bình Delft từ thế kỷ 17 mà ông mua với giá 5 bảng Anh và nói cho tôi biết nó được hoàn thiện đẹp đến mức nào”, Jonathan Anderson hồi tưởng. Nhà thiết kế sinh năm 1984 cũng sở hữu một “gia tài” đồ gốm đa dạng từ bát đĩa, tượng nhỏ đến cúc áo của các nghệ nhân nổi tiếng như Hans Coper, Lucie Rie… Tự nhận mình là người sẽ quên hết mọi thứ một khi đã say mê điều gì đó, Anderson cho biết: “Gốm là một loại sản phẩm vật lý mà bạn phải kết nối não bộ với bàn tay. Tôi bị ám ảnh bởi những gì mọi người làm bằng tay”.
Các thương hiệu xa xỉ như Louis Vuitton hay Hermès từ lâu vẫn luôn tôn vinh “savoir-faire” (bí quyết thủ công) trên các sản phẩm, nhấn mạnh vào kỹ thuật chế tác và sự thành thạo của những nghệ nhân bậc thầy. Jonathan Anderson cũng giữ quan điểm rằng thời trang cần phải hỗ trợ cho các nghệ nhân, chứ không phải ngược lại. Vì vậy, ông đã nỗ lực đưa ra nhiều dự án để tạo điều kiện cho những người thợ thủ công được biết đến rộng rãi hơn, từ đó truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ kế thừa di sản nhà nghề.
Để tri ân nguồn cội của Loewe – một xưởng thủ công tập thể, năm 2016, Jonathan Anderson đã khởi xướng Giải thưởng Thủ công Loewe Foundation. Giải thưởng nhằm mục đích công nhận tầm quan trọng của nghề thủ công trong văn hóa hiện đại và ghi nhận những nghệ sĩ có tài năng, tầm nhìn và ý chí đổi mới, hứa hẹn thiết lập nên những tiêu chuẩn cho tương lai.
onathan Anderson tình cờ biết đến những tác phẩm của nghệ nhân gốm Sara Flynn cách đây khoảng 10 năm và bị ám ảnh bởi hình dáng mềm mại, gợi cảm của chúng. Điều khiến Anderson yêu thích gốm chính là việc loại hình này cũng giống như thời trang, được tạo ra để cân bằng giữa tiện ích và trang trí. Gốm trở thành một trong những ý tưởng chủ đạo, xuất hiện nhiều trong các bộ sưu tập thời trang của Jonathan Anderson tại Loewe.
Takuro Kuwata là nghệ nhân gốm sứ Nhật Bản từng nhận được lời khen ngợi đặc biệt tại Giải thưởng Thủ công Loewe Foundation vào năm 2018. Tác phẩm của ông phản ánh sự đối lập giữa hiện đại và truyền thống, có cách phối màu vô cùng táo bạo. Hợp tác cùng Jonathan Anderson thực hiện bộ sưu tập Thu Đông 2020, Kuwata đã làm đồ trang trí bằng gốm thủ công để đính vào đầm và dây rút trên chiếc túi Flamenco của Loewe. Những mảnh đất sét rắn chắc, hình dạng bất thường được đặt vào một cuộc đối thoại vui tươi với những chiếc đầm xếp nếp điệu đà hay chiếc túi da mềm mại.
Jonathan Anderson là bậc thầy trong việc biến giấc mơ thành hiện thực. Các thiết kế của anh tại Loewe hấp dẫn giới sành điệu bởi tính nghệ thuật và đầy những mánh khóe tinh nghịch. Để thể hiện niềm say mê dành cho nghệ thuật gốm Nhật Bản, Anderson còn bắt tay cùng vợ chồng Shohei Fujita và Chisato Yamano – những người điều hành xưởng gốm Suna Fujita tại Kyoto – để tạo ra một tủ đồ thời trang kỳ quặc. Bộ đôi nghệ nhân đã cho Jonathan Anderson mượn một số tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ thiên nhiên để làm chất liệu sáng tạo bộ sưu tập Loewe Chớm Xuân 2024.
Những hình ảnh phong cảnh và động vật như chim cánh cụt, vượn cáo, gấu trúc thường xuất hiện trên đồ gốm của Suna Fujita được trang trí trên áo hoodie, đồ dệt kim, denim, túi xách, ví và dép của Loewe. Cặp đôi nghệ nhân cho biết, các họa tiết này đều là sự khơi dậy của ký ức.
Những cú bắt tay giữa Loewe với các nghệ nhân làm gốm xuất phát từ tình yêu mãnh liệt của giám đốc sáng tạo Jonathan Anderson dành cho khía cạnh nghệ thuật này. Bằng cách đưa ý tưởng táo bạo và bất quy tắc của gốm vào thiết kế thời trang, Anderson muốn truyền đi thông điệp: chúng ta không cần quá nghiêm túc khi làm thời trang. Đối với anh, điều quan trọng nhất để làm một nhà thiết kế không chỉ là tạo ra sản phẩm đẹp, trân quý nghệ thuật thủ công và những người thợ đã gìn giữ kỹ nghệ, mà còn nằm ở bí quyết đưa sự hóm hỉnh vào thời trang để người mặc luôn cảm thấy hạnh phúc.
Bài Hoàng Bảo
Thiết kế Phan Bảo Linh
BẢN QUYỀN NỘI DUNG THUỘC TẠP CHÍ ĐẸP
Vật liệu dùng trong chế tạo đồng hồ thường được chia thành bốn loại chính: kim loại (thép hoặc vàng), polymer, gốm và vật liệu tổng hợp. Trong đó, gốm là vật liệu được các thương hiệu đồng hồ cao cấp ưa chuộng bởi ba phẩm chất tuyệt vời: bền, nhẹ và khả năng chống trầy xước cao. Khác với những món đồ trang trí thủ công mỹ nghệ trong nhà, gốm trong chế tạo đồng hồ cao cấp được gọi là vật liệu kỹ thuật. Loại gốm kỹ thuật này liên tục được cải tiến kể từ lần đầu xuất hiện vào những năm 1940. Nó là kết quả của quá trình kết hợp giữa luyện kim và hóa học, được thực hiện bằng cách sử dụng nhiệt và áp suất lên bột gốm nhưng không làm chúng tan chảy đến mức trở thành chất lỏng. Bằng cách này, các nguyên tử của vật liệu khuếch tán qua biên hạt và liên kết với nhau tạo thành một khối rắn chắc.
Chất liệu gốm kỹ thuật trên những mẫu đồng hồ cao cấp phải vượt qua quá trình kiểm tra chất lượng khắc nghiệt nhất trước khi được trao đến tay khách hàng: hàng triệu hạt được mài mòn để tạo ra bề mặt nhẵn bóng, hàng nghìn va đập mạnh nhằm kiểm tra độ bền, nhiều giờ tiếp xúc trực tiếp với tia UV để thử nghiệm độ bền màu. Đặc biệt, chất liệu này có thể giải quyết điểm yếu dễ bị hao mòn của vành bezel trên đồng hồ. J12 của CHANEL, Big Bang của Hublot và Top Gun của IWC Schaffhausen là những đại diện nổi bật nhất trong thế giới đồng hồ sử dụng chất liệu gốm kỹ thuật.
CHANEL lần đầu lấn sân sang mảng đồng hồ vào năm 1987 bằng việc ra mắt đồng hồ Première có vỏ hình bát giác, được sáng tạo bởi Jacques Hélleu – người vào thời điểm đó đã là giám đốc nghệ thuật của nhà mốt trong gần ba thập kỷ. Nhưng chiếc J12 làm hoàn toàn bằng gốm do Hélleu thiết kế, ra mắt vào năm 2000 mới thực sự giúp CHANEL giành lấy vị trí vững chắc trong ngành đồng hồ cao cấp. Arnaud Chastaingt, Giám đốc Xưởng Sáng tạo Đồng hồ của CHANEL vào năm 2013, đã gọi J12 là “cuộc cách mạng đầu tiên của thế giới đồng hồ trong thế kỷ 21”. Với vỏ và dây đeo bằng gốm đen hoặc trắng đơn sắc, kết hợp với kiểu dáng bóng bẩy, mang đến sự thay đổi mới mẻ và táo bạo so với các vật liệu làm đồng hồ truyền thống, chiếc đồng hồ này nhanh chóng trở thành một biểu tượng văn hóa. Trong những năm qua, J12 đã phát triển với các mẫu đồng hồ có bộ máy tự động, GMT (loại đồng hồ hiển thị cả khung giờ 12 và 24) và tourbillon.
Gốm kỹ thuật dùng trong chế tạo đồng hồ thường chỉ có màu đen và trắng. Hublot đã thay đổi cách tiếp cận chất liệu này bằng cách khám phá các sắc thái khác của nó. Dòng đồng hồ Big Bang trứ danh đã được thương hiệu ra mắt nhiều biến thể màu sắc gồm xanh lam, xám, xanh lục. Năm 2019, thương hiệu trình làng đồng hồ gốm màu đỏ rực rỡ đầu tiên trên thế giới. Năm 2021 là chiếc đồng hồ bằng gốm màu vàng tuyệt đẹp. Tháng 4/2024, Hublot tiếp tục làm xiêu lòng giới sành điệu với mẫu đồng hồ Big Bang màu cam rất mực trẻ trung, chỉ ra mắt giới hạn 250 chiếc.
“Gốm là một phần trong lịch sử của Hublot. Trang sử đó vẫn liên tục được viết tiếp. Từ vành gốm đầu tiên được chế tạo vào năm 2005 đến vỏ gốm 100% hiện tại, Hublot đã làm chủ thế giới gốm màu sắc”, giám đốc điều hành Ricardo Guadalupe chia sẻ.
Gốm màu cũng là thế mạnh trong chế tạo đồng hồ cao cấp của IWC Schaffhausen. Lấy cảm hứng từ bộ đồng phục của không quân và hải quân, IWC Schaffhausen đã hợp tác cùng Viện Sắc màu Pantone tạo ra bảng màu tuyệt đẹp, gồm: Oceana, Mojave desert, Jet black, Lake tahoe và Ceratanium cho bộ sưu tập “Colors of Top Gun”. Để tạo ra gốm màu cần trộn zirconium oxit với các oxit kim loại khác. Vì màu sắc thay đổi trong quá trình thiêu kết nên cần vô số lần thử nghiệm để xác định tỉ lệ pha trộn phù hợp của các nguyên liệu thô.
Nghệ thuật làm đồ gốm majolica được người Ả Rập mang đến Sicily (Ý) vào thế kỷ thứ IX và trở thành một phần thiết yếu trong nền văn hóa cũng như nghề thủ công của hòn đảo này. Majolica có thể được tìm thấy khắp nơi trên đất nước hình chiếc ủng, từ cung điện lớn đến những ngôi làng nhỏ ven Địa Trung Hải. Chúng được yêu thích bởi màu sắc tươi sáng và chi tiết trang trí công phu: mô-típ hoa lá cách điệu, hoa văn Ả Rập hoặc hình ảnh mô phỏng cuộc sống hàng ngày.
Đặc điểm của đồ gốm majolica là bề mặt nhẵn, lớp men bóng và được trang trí bởi các hoa văn vẽ tay điệu nghệ với nhiều màu sắc khác nhau, bao gồm xanh lam, vàng, xanh lá cây và nâu. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các hoa văn này được ứng dụng trong nhiều hình thức nghệ thuật và thiết kế, bao gồm đồ thủ công mỹ nghệ, gạch lát và đồ trang trí. Ngày nay, họa tiết majolica đã trở thành biểu tượng của thẩm mỹ Ý và thường được sử dụng trong kiến trúc để gợi lên cảm giác sang trọng, tinh tế. Caltagirone, một thành phố ở Sicily có lịch sử lâu đời về đồ gốm, nổi tiếng với nghề làm majolica. Caltagirone nổi tiếng với những cầu thang majolica được trang trí bằng họa tiết và màu sắc đẹp mắt.
Đồ gốm majolica là một kho báu vô giá, để lại dấu ấn vĩnh cửu trong trái tim người Ý qua nhiều thế hệ. Mỗi tác phẩm là một minh chứng cho sự khéo léo và niềm đam mê mà các nghệ nhân Sicily dành cho loại hình nghệ thuật này.
Trong những năm qua, Dolce & Gabbana đã mang di sản majolica vào thời trang, sản phẩm làm đẹp và nội thất nhằm lan tỏa phong cách sống “la dolce vita” đầy lạc quan. Việc sử dụng hoa văn majolica trong các thiết kế cũng chứng minh cho niềm tự hào của Dolce & Gabbana đối với nghề thủ công và lịch sử văn hóa phong phú ở Ý.
Tình yêu của Dolce & Gabbana dành cho majolica được thể hiện qua bộ sưu tập mang tên “Maiolica”. Mùa Thu Đông 2023, Dolce & Gabbana đã vẽ nên bức tranh vùng duyên hải thơ mộng với hoa văn majolica màu hồng fuchsia và màu xanh lam rất mực nữ tính. Như Stefano Gabbana và Domenico Dolce mô tả, đây là bộ đôi màu sắc quyến rũ, thì thầm với giới sành điệu về câu chuyện kỹ nghệ thủ công mang dấu ấn Ý, làm nổi bật tính nữ nhẹ nhàng và lãng mạn.
Với tông màu vàng rực rỡ, họa tiết majolica tiếp tục tạo điểm nhấn táo bạo cho mùa Thu Đông 2024. Phối màu tươi tắn này biến họa tiết có tuổi đời hàng thế kỷ thành kiểu thiết kế hiện đại. Trong khi đó, các thiết kế majolica dành cho nam giới mùa này nổi bật với màu xanh lá cây đơn sắc, mang đến vẻ ngoài trẻ trung và lịch lãm. Các khối hình học góc cạnh tương phản với hoa văn uốn lượn mềm mại, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo giữa truyền thống và hiện đại.
Với chung một mục tiêu bảo tồn và tôn vinh di sản nước Ý thông qua sáng tạo, mỗi sản phẩm gốm majolica và thời trang Dolce & Gabbana đều là minh chứng cho sự tận tụy của những người thợ lành nghề, nỗ lực truyền tải vẻ đẹp và văn hóa truyền thống đến thế giới.
Các thiết kế của Jonathan Anderson cho thấy anh luôn đặt kỹ nghệ thủ công vào vị trí trung tâm và nâng nó thành những kiệt tác nghệ thuật có thể mặc lên người. Giữa đan lát, dệt vải và chế tác da, nghề làm gốm được Anderson yêu thích hơn cả.
Ông nội của Jonathan Anderson là nhà sưu tầm đồ gốm chính hiệu và tình yêu dành cho gốm đã được truyền cho cháu trai. “Tôi nhớ rất rõ khoảnh khắc khi ông đưa cho tôi một chiếc bình Delft từ thế kỷ 17 mà ông mua với giá 5 bảng Anh và nói cho tôi biết nó được hoàn thiện đẹp đến mức nào”, Jonathan Anderson hồi tưởng. Nhà thiết kế sinh năm 1984 cũng sở hữu một “gia tài” đồ gốm đa dạng từ bát đĩa, tượng nhỏ đến cúc áo của các nghệ nhân nổi tiếng như Hans Coper, Lucie Rie… Tự nhận mình là người sẽ quên hết mọi thứ một khi đã say mê điều gì đó, Anderson cho biết: “Gốm là một loại sản phẩm vật lý mà bạn phải kết nối não bộ với bàn tay. Tôi bị ám ảnh bởi những gì mọi người làm bằng tay”.
Các thương hiệu xa xỉ như Louis Vuitton hay Hermès từ lâu vẫn luôn tôn vinh “savoir-faire” (bí quyết thủ công) trên các sản phẩm, nhấn mạnh vào kỹ thuật chế tác và sự thành thạo của những nghệ nhân bậc thầy. Jonathan Anderson cũng giữ quan điểm rằng thời trang cần phải hỗ trợ cho các nghệ nhân, chứ không phải ngược lại. Vì vậy, ông đã nỗ lực đưa ra nhiều dự án để tạo điều kiện cho những người thợ thủ công được biết đến rộng rãi hơn, từ đó truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ kế thừa di sản nhà nghề.
Để tri ân nguồn cội của Loewe – một xưởng thủ công tập thể, năm 2016, Jonathan Anderson đã khởi xướng Giải thưởng Thủ công Loewe Foundation. Giải thưởng nhằm mục đích công nhận tầm quan trọng của nghề thủ công trong văn hóa hiện đại và ghi nhận những nghệ sĩ có tài năng, tầm nhìn và ý chí đổi mới, hứa hẹn thiết lập nên những tiêu chuẩn cho tương lai.
Jonathan Anderson tình cờ biết đến những tác phẩm của nghệ nhân gốm Sara Flynn cách đây khoảng 10 năm và bị ám ảnh bởi hình dáng mềm mại, gợi cảm của chúng. Điều khiến Anderson yêu thích gốm chính là việc loại hình này cũng giống như thời trang, được tạo ra để cân bằng giữa tiện ích và trang trí. Gốm trở thành một trong những ý tưởng chủ đạo, xuất hiện nhiều trong các bộ sưu tập thời trang của Jonathan Anderson tại Loewe.
Takuro Kuwata là nghệ nhân gốm sứ Nhật Bản từng nhận được lời khen ngợi đặc biệt tại Giải thưởng Thủ công Loewe Foundation vào năm 2018. Tác phẩm của ông phản ánh sự đối lập giữa hiện đại và truyền thống, có cách phối màu vô cùng táo bạo. Hợp tác cùng Jonathan Anderson thực hiện bộ sưu tập Thu Đông 2020, Kuwata đã làm đồ trang trí bằng gốm thủ công để đính vào đầm và dây rút trên chiếc túi Flamenco của Loewe. Những mảnh đất sét rắn chắc, hình dạng bất thường được đặt vào một cuộc đối thoại vui tươi với những chiếc đầm xếp nếp điệu đà hay chiếc túi da mềm mại.
Jonathan Anderson là bậc thầy trong việc biến giấc mơ thành hiện thực. Các thiết kế của anh tại Loewe hấp dẫn giới sành điệu bởi tính nghệ thuật và đầy những mánh khóe tinh nghịch. Để thể hiện niềm say mê dành cho nghệ thuật gốm Nhật Bản, Anderson còn bắt tay cùng vợ chồng Shohei Fujita và Chisato Yamano – những người điều hành xưởng gốm Suna Fujita tại Kyoto – để tạo ra một tủ đồ thời trang kỳ quặc. Bộ đôi nghệ nhân đã cho Jonathan Anderson mượn một số tác phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ thiên nhiên để làm chất liệu sáng tạo bộ sưu tập Loewe Chớm Xuân 2024.
Những hình ảnh phong cảnh và động vật như chim cánh cụt, vượn cáo, gấu trúc thường xuất hiện trên đồ gốm của Suna Fujita được trang trí trên áo hoodie, đồ dệt kim, denim, túi xách, ví và dép của Loewe. Cặp đôi nghệ nhân cho biết, các họa tiết này đều là sự khơi dậy của ký ức.
Những cú bắt tay giữa Loewe với các nghệ nhân làm gốm xuất phát từ tình yêu mãnh liệt của giám đốc sáng tạo Jonathan Anderson dành cho khía cạnh nghệ thuật này. Bằng cách đưa ý tưởng táo bạo và bất quy tắc của gốm vào thiết kế thời trang, Anderson muốn truyền đi thông điệp: chúng ta không cần quá nghiêm túc khi làm thời trang. Đối với anh, điều quan trọng nhất để làm một nhà thiết kế không chỉ là tạo ra sản phẩm đẹp, trân quý nghệ thuật thủ công và những người thợ đã gìn giữ kỹ nghệ, mà còn nằm ở bí quyết đưa sự hóm hỉnh vào thời trang để người mặc luôn cảm thấy hạnh phúc.
Bài Hoàng Bảo
Thiết kế Phan Bảo Linh
BẢN QUYỀN NỘI DUNG THUỘC TẠP CHÍ ĐẸP